Çankaya Köşkü'nde Eşek Sütüyle Güzellik Banyosu

Prenses Süreyya, İran İmparatoriçesi sıfatı ile ülkemize - 1951 ve 1956’da! - iki resmi ziyarette bulundu. Büyük ilgi gördü, el üstünde tutuldu. Güzellik reçetesini de uygulamasına fırsat tanındı…

Çankaya Köşkü'nde Eşek Sütüyle Güzellik Banyosu

Demokrat Parti’nin - dolayısıyla da DP iktidarının! - ezeli ve ebedi muhalifi gazeteci Şinasi Nahit Berker, İran’ın güneşi kıskandıran imparatoriçesi Süreyya’nın güzelliğini ‘eşek süt banyosu’na borçlu olduğunu ilk öğrenen ve yazandı. Berker’in iddiasına göre ‘mahzun prenses’ Süreyya, 1951 yazında ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdiği Ankara’da da ‘güzellik kürü’ alışkanlığını/uygulamasını sürdürdü. İran’ın bir numaralı leydisi için Ankara’da çok sayıda dişi eşek toplandı, itina ile sağıldı ve güzellik banyosu için süt hazır edildi.

Pehlevi Ailesi’ne, Çankaya Köşkü’nün bahçesindeki - daha önce Atatürk’ün kız kardeşi Makbule Atadan Hanım’ın kaldığı! - Camlı Köşk tahsis edildi. İran İmparatoru ve eşi, Ankara’da mutantan törenlerle karşılandı. Bastıkları her yere kırmızı halı serildi. Gösterilen ilgiden son derece memnun kaldılar. 

- Entelektüellerin Mekânı Karpiç Lokantası… -

Ankara’nın Karpiç Lokantası, gecenin çok geç saatlerine kadar her kesimden insanın, özellikle de gazeteci, yazar, şair gibi ‘kalem erbabı’nın toplanma yeriydi. Şinasi Nahit Berker, diğer meslektaşları gibi İranlı misafirlerin ne yapıp ne ettiklerini izlemeye çalıştı. ‘Atlatma haber’ yazma gayreti içindeydi. Yorgun argın, ter içinde, önüne gelen ilk sandalyeye ilişti. Yanındaki masada Aka Gündüz, Nurettin Artam, Fethi Giray, Haluk Tuncalı otururdu. Ünlü ozan Ahmet Muhip Dranas’ın yanında da Akşam Gazetesi’nin muhabiri Aydın Köker vardı.

Aka Gündüz:

‘Geciktin, Şinasi,’ dedi.

Şinasi Nahit Berker, mendili ile alnını sildikten sonra:

‘Şah ile Süreyya’yı izliyorduk. Çankaya’dan geliyorum. Çankaya’yı görseniz bir âlem… Süreyya her sabah eşek sütü ile banyo yaparmış. Onun için Çankaya’nın etrafına bir sürü dişi eşek getirilmiş. Sabaha kadar sağılacaklar, imparatoriçe de banyo yapacakmış…’ 

Berker sözünü henüz tamamlamıştı ki, Aydın Köker ayağa kalktı. ‘Müsaadenizle,’ deyip masadan ayrıldı.

- Kısa Ömürlü Bir Kuyruklu Yıldız… -

Prenses Süreyya kuyruklu yıldız gibi hayatımıza girdi. Adı her anıldığında gözler buğulanır, bahtsız, şanssız, mahzun dünya güzeli akla gelirdi. Yaşadıkları, şahsi hikâyesi, yaşam tarzı yalnızca İran’da değil, Türkiye’de, Avrupa’da hatta dünyanın her ülkesinde izlenirdi. Ünlü moda ve yaşam dergilerinin kapaklarında, iç sayfalarında yüzlerce/binlerce Hollywood yıldızlarını kıskandıran Süreyya Pehlevi’nin resimleri yayınlanırdı. Adım atışı, nefes alışı haberdi. Kullandığı parfüm, içtiği sigara, giydiği elbise(lerin) markası, ayakkabı numarası bilinirdi/merak edilirdi. İran’ın dünyaya hediye ettiği birkaç ikonun en ünlüsüydü. Günümüzün ifadesiyle ‘çok yüksek reyting’ sahibiydi.

Babası, - kilimleri/halıları ile ünlü! - Bahtiyarî Aşireti’nin ileri gelen üyesi Halil İsfendiyar Bahtiyarî’ydi. Avrupa’nın en iyi okullarında tahsil görmüştü. Birkaç dil bilirdi, İran hariciyesinde diplomattı. 

- Annesi Alman Asıllıydı… -

Annesi Eva Kari - 1906 doğumluydu! -, Alman asıllıydı. Berlin’de eğitim almıştı. Büyük büyük babası zengin, başarılı sanayiciydi. Rus Çarı 2. Alexander’ın daveti üzerine Rusya’ya gitmiş ve St. Petersburg’da bir silah fabrikasının yöneticiliğini yapmıştı. Kari Ailesi, Rusya’daki Bolşevik İhtilali’nden kaçmış, Berlin’e dönmüştü. 

Eva Kari, Berlin’de büyüdü. 18 yaşındayken Halil İsfendiyari ile tanışıp evlendi. Süreyya ve Bijan isimli iki çocuk dünyaya getirdi.

Süreyya İsfendiyari Bahtiyari, 22 Haziran 1932’de İsfahan’da doğdu. 1933 - 37 arasında ailesiyle Almanya’da yaşadı. İran’a döndüklerinde bir yandan Farsça, diğer yandan İngilizce ve Almanca öğrendi. Batılıların açtığı eğitim kurumlarına devam etti. 1947’de yeniden Avrupa’ya, İsviçre’ye yerleştiler. Süreyya eğitimini Lausanne yakınlarındaki Les Roseaut’da sürdürdü. Tek hedefi: ‘Tanınmış film yıldızı’ olmaktı. 

Süreyya’nın resmi biyografisini kaleme alanlar, ilgi çekici tespitlerde bulundu. Süreyya, Arapça’da ‘yedi yıldız’ anlamına gelirdi. Astronomide ‘Büyük Ayı’ denilen yedili takımyıldızın ismiydi. 7 sayısının hayatında çok önemli rolü ve etkisinin görüldüğü iddia edildi. 12 Şubat 1951’de evlendi, İran Kraliçesi oldu. Tam 7 yıl sonra aynı gün, unvanını bıraktı ve ülkeden ayrıldı.

Süreyya tipik Avrupalı, çok güzel kadındı. Ama yüz hatlarında mensubu olduğu coğrafyaya ait izler de taşırdı. Alman - Fars ırklarının göz kamaştıran harmanıydı. Doğu ile Batı’nın zarafetinin, cazibesinin dayanılmaz numunesiydi.

- Hüsrev Gerede’nin Şahitliği… -

Süreyya’nın ailesi hakkında Hüsrev Gerede’den nakledildiği ileri sürülen bir bilgiden de bahsedilirdi. Gerede, 1930’lu yılların ilk yarısında Tahran’da büyükelçiydi. Çocuklarına Alman bayan bakıcı tutmuştu. Dil öğretecek ve bakımlarıyla meşgul olacaktı. Mürebbiye hanım, sefarete sıkça gelen İranlı bir diplomata kalbini kaptırdı ve hamile kaldı. Hüsrev Bey, kadının işine son verdi fakat başka sefarette işe soktu. Alman bakıcı bir iki ay sonra evlendi ve İsfahan’a gitti. Kız çocuğu doğurdu. Süreyya adı konuldu.

İran Şahı M. Rıza Pehlevi, 16 Eylül 1941’de tahta çıktı. İlk eşi Mısır’da hüküm süren - Türk asıllı! - Kral Faruk’un kız kardeşi Prenses Fevziye idi. Ama pek mutlu sayılmazdı. Zira Kraliçe Fevziye, hanedanın devamını sağlayacak veliaht veremedi. Şehnaz adı konulan çok güzel kız dünyaya getirdi. Evliliklerinin 7. yılında ayrıldılar. Fevziye Kahire’ye dönerken, biricik kızını yanına almasına/yanında götürmesine izin verilmedi.

Rıza Pehlevi çapkın sayılırdı. Çevresini saran ya da gördüğü güzel hanımlara kur yapar, kam almak isterdi. Ama her seferinde de sonuca ulaşamazdı. 1949’da bir toplantıya katılmak için Bağdat’a gitti. Türkiye’nin Bağdat Büyükelçisi Tahir Lütfi (Lütfullah) Bütün’ün kızı Şermin (Bütün) Hanım’ı - 17 yaşındaydı! - görünce nefesi kesildi. Hemen evlenme teklifini iletti. Bir sandık dolusu mücevheratı hediye/’yüz görümlüğü’ diye elçisi ile gönderdi. Ama ret cevabı aldı. Şermin Hanım, Şah’ı iyi tanıyordu.  Debdebeli, entrikalı, yorucu ve aşırı stresli hayatı amaçlamıyordu. Bağdat’ın yakışıklı gençlerinden İhsan Doğramacı’nın izdivaç teklifini de geri çevirmişti. - Doğramacı, Bağdat’taki güzeli unut(a)madı. Kızına Şermin ismini verdi! -

- Pehlevi, Berlin Büyükelçisi’nin Kızını Beğendi… -

Şah Rıza Pehlevi, kendisine veliaht verecek, hanedanın devamı sağlayacak eşini ararken, müjdeyi kız kardeşinden aldı. İran’ın Berlin Büyükelçisi Halil İsfendiyar Bahtiyarî’nin biricik kızı Süreyya beklenen vasıflara haizdi. Fotoğraflarını gördü. Süreyya’nın zümrüt yeşili iri gözlerine vuruldu. Sarayına davet etti. Tanımak, buğulu bakışlarını ve büyüleyen güzelliğini yakından görmek istedi. 

Süreyya, annesine daveti iletti. Şaşırmıştı, fakat çok memnundu. Baba yurdunun ‘kraliçeliği’ önerilebilecekti. Annesi de mutluydu. Kızına dilinin döndüğünce Pehlevi Ailesi’ni ve şanssız Fevziye’yi anlattı/hatırlattı. - ‘Şanssız Kraliçe’nin tek kusuru: Erkek çocuk doğurmamasıydı! - ‘Mutlaka oğul vermelisin,’ diye nasihat etti.

Fars - Alman melezi Süreyya İsfendiyar Bahtiyarî, Avrupalı kimliği ile Tahran’da kendine yer edinecekti. Son derece rahat, özgüvenli, toplum içine kolayca giren, birkaç dil bilen ve günün modasına uyan yeni gelin adayının işi - aslında! - hiç de kolay sayılmazdı. Güzeldi, özeldi, fakat - annesinin de hatırlattığı! - çok önemli umudu/rüyayı yerine getirmesi beklenecekti 

Mısırlı güzel Fevziye’nin Rıza Pehlevi’yi sevemediği, statüsüne uygun davranmamakla suçladığı söylenecekti. Time dergisinin anılarını yazmasına karşılık ödemeyi önerdiği 6 sıfırlı çeki de geri çevirdiği iddia olunacaktı. 

Sabık Kraliçe Fevziye 2. evliliğini 1949’da asker diplomat İsmail Şirin ile gerçekleştirdi. Beraberliği eşinin ölümüne kadar sürdü.

- Zümrüt Yeşili Gözler Bütün Engelleri Aştı… -

Süreyya, İsviçre’den Tahran’a geldi. Sarayda İran Hükümdarı’nı ve hanedanı yakından tanıyacaktı. Sonuç olumlu çıkarsa, saray kurallarını ve görevlerini/sorumluluklarını öğrenecekti. Heyecanlı, tedirgin, mahcup ama programsızdı. Rüzgâr önünde savrulan yaprak misali kendini hayatın akışına bıraktı. Sonuç beklendiği gibi tahakkuk etti: Evlilik kararı alındı. Taraflar birbirini beğenmiş, karşılıklı beklentileri karşılanmıştı. Zümrüdî gözler, Rıza Pehlevi’yi esir alıvermişti.Ama talihsizlikler Süreyya’nın yakasını bırakmadı. Düğün arifesinde tifoya yakalandı. İğne ipliğe döndü.

Tahran’daki düğün binbir gece masallarını hatırlattı. Kraliçe adayının gelinliği Christian Dior imzalıydı. Lame kuşam üzerine 900 bin altın pul, 6 bin elmas işlenmişti. Sadece kuyruğunun uzunluğu 10 metreydi. 25 kilo ağırlığındaydı ve taşınması/giyilmesi hayli yorucuydu. Birbirinden güzel 6 nedimenin yardımı gerekliydi.

Düğün töreni televizyonlardan canlı yayınlandı. İlk haber olarak duyuruldu. Her anı dikkatle kayda alındı. Dünya medyasının tanınmış simaları törendeydi. Fotoğraflar özel şekilde çekildi. ABD ve Avrupa’nın magazin/yaşam dergilerine servis edildi. Tahran’ın ünlü Mermer Sarayı pek çok ünlü misafiri ağırladı. Pakistan’ın en zengin kişisi Ağahan, dünya güzeli eşi Beğüm ve gelini Hollywood’un ünlü yıldızı Rita Hayworth da davetliler arasındaydı.

Prenses Süreyya çok ünlü medya sembolüydü. Her adımı izlendi. Büyük gazetelerde, trajı yüksek dergilerde ‘Prenses Süreyya Masası’ kuruldu ve muhabir(ler) görevlendirildi.  

Kral ve kraliçenin ortak paydaları sporseverlikti. Rıza Pehlevi içki ve sigara içmezdi. Jokey kadar usta ata biner, iyi ve hızlı yüzer, su kayağı ve dalgıçlık yapar, tenis oynardı. Her türlü silahı kullanırdı. Çok usta atıcıydı/avcıydı. Profesyonel bröveli pilottu. 

Süreyya da sporcuydu. Attığını vuran usta avcıydı. 

- Musaddık, Genç Çifti Derin Rüyadan Uyandırdı… -

Yeni kraliçe, 1953’de askeri darbeye şahitlik etti. Başbakan Musaddık yönetime el koydu. Pehlevi Hanedanı’nı devirip cumhuriyet ilan etti. Hükümdar ve ailesi, ülkeyi terk etti ve Bağdat’a sığındı. Oradan da Kapri adasına yerleştiler. Çok geçmeden CIA’dan beklenen hamle geldi. İran petrollerini millileştiren yeni yönetim karşı darbe ile iktidardan uzaklaştırıldı. Tahran’ın kapıları yeniden Şah’a açıldı.

1954’de tahtın tek varisi, Şah Rıza Pehlevi’nin erkek kardeşi Prens Ali Rıza, talihsiz uçak kazasında hayatını yitirdi. Hanedanın geleceği/devamlılığı tehlikeye girdi. Dolayısıyla Süreyya ağır baskı altına girdi. Erkek çocuk/veliaht beklentisi ağırlık/önem kazandı. Ama doğum gerçekleş(e)medi.

Ünlü çift, 15 Mayıs 1956’da ülkemize ikinci bir ziyarette daha bulundu. Gazetelerin ortak manşeti: ‘Dünya’nın En Güzel Kraliçesi Ankara’da’ idi. Uçaktan inen Prenses Süreyya’nın giydiği Christian Dior imzalı lavanta çiçeği mavisi pardösü büyüledi. Soylu konuklar, Ankara’da yoğun program uyguladı. 19 Mayıs Bayramı törenlerini izlediler. Sonra Beyaz Tren ile Zonguldak gezisi yapıldı. Cumhurbaşkanı Celal Bayar da misafirlerine eşlik etti. Süreyya’nın Kokaksu Kaplıcası’nı da ziyaret ettikleri duyu(ru)ldu. Kaplıcanın erkek çocuk isteyen(ler) için hacet kapısı olduğuna inanılırdı.  Ziyaret umut arayışının işaretiydi. 

Dönüşte deniz yolu tercih edildi. Savarona yatı, 21 Mayıs 1956 Pazartesi günü Zonguldak Limanı’na yanaşıp konuklarını aldı. Pehlevi Ailesi, İstanbul’da Başbakan Adnan Menderes tarafından görkemli törenle karşılandı.  

- Beraberlikleri Tam Yedi Yıl Sürdü… -

Her türlü maddi ve manevi arayışa rağmen Pehlevi Ailesi - arzuladıkları! - erkek çocuğa kavuşamadı. Sonuç hanedan kütüğüne ‘ayrılık’ diye geçti. 14 Mart 1958 Cuma günü saraydan resmi tebliğ yayınlandı. Şah’ın Prenses Süreyya’yı boşadığı duyuruldu. Tam 7 yıl evli kalmışlardı. Süreyya unvanlarını kullanmaya devam edecekti. Şah’ın kız kardeşlerine sağlanan imkânların aynısından yararlanacak ve diplomatik pasaport taşıyacaktı. Yüklü gelire kavuşacak fakat ölünceye kadar evlen(e)meyecekti. 

Süreyya doğruca Cenevre’ye uçtu. Kapandığı otel odasından 3 hafta çıkmadı. 

Eski eşi ile ilgili hiç konuşmadı. Halefi Ferah Diba hakkında sorulan bütün soruları da cevapsız bıraktı. 

Süreyya insan içine karışınca hayatı tanıdı. Parayı nasıl kullanacağını acı tecrübelerle öğrendi. Kimseden karşılıksız tek kuruş bile alınamayacağını gördü. Pırıltılı günlerinde yanından ayrılmayanların ayağı - bir anda! - kesiliverdi. 

- Süreyya Son Yıllarında Para Sıkıntısı Çekti… -

Paris’teki evine hırsız girdi. Sabık İran İmparatoriçesi’nin hazinelerini, kasalar dolusu servetini mütevazı apartman dairesinde sakladığı düşünülmüştü. 

1961’de anılarını yazmaya girişti. ‘Hayatım’ başlıklı kitabı 17 farklı dile çevrilip yayınlandı. 2007’de, ‘Unuttuklarım’ adlı eki ile Türkçe’ye de çevrildi. ‘Sürgündeki Prenses: Süreyya’ okuyuculara ulaştı.

Güzel Prenses Süreyya duygu dünyasını boş bırak(a)madı. Sinemanın ünlü ismi Maximilian Schell ile aşk yaşadı. 1963’de gizlice İstanbul’a geldi. Sevgilisi ile buluştu. Schell, Topkapı filminde oynuyordu. Gazetecilere yakalanınca soluğu karakolda aldılar. Beraberliklerini inkâr ettiler ve muhabirlerden şikâyetçi oldular.İkinci ve son aşkı da sinema dünyasındandı. 1965’de ‘Bir Kadının Üç Yüzü’ adlı filmde rol aldı. Çocukluk hayali gerçekleşti. Rol arkadaşı ve yönetmen Franco İndovini’ye kalbini kaptırdı. Ama sevgilisi evliydi ve ayrılmaya niyetli değildi. Karısından ayrı yaşıyordu. Beraberlikleri 5 yıl sürdü. İndovini, uçak kazasında hayatını yitirdi. Acı haberi gece yarısı telefonla aldı.

- Bütün Mirası Erkek Kardeşinin Şoförüne Kaldı… -

Süreyya’nın güzelliğine şarkılar yakıldı. Sözleri ünlü Belçikalı yazar Françoise Mallet-Joris’e ait ‘Süreyya gibi ağlamak istiyorum,’ diye başlayan melodi, Marie Paule Belle tarafından yorumlandı. Müzik listelerinin zirvesinden ve müzikseverlerin dilinden düşmedi. 

Son zamanlarında parasızdı. Paris’teki dairesi dışında başkaca mal varlığı kalmamıştı. Ama yine de lüks otellerde gecelemeyi yeğlerdi. Otel sahipleri kendisinden para almaz, adını reklamlarında kullanırdı. Bazı çok zenginlerin ve büyük şirketlerin toplantılarına katılırdı. Varlığı ve taktığı değerli mücevherlerle ilgi görürdü. İştiraki karşılığında kendisine ücret ödenirdi. Mücevherler de - toplantıların bitiminde! - sahiplerine iade edilirdi.

Vefatı çok hüzün vericiydi. Öldüğünde tek başınaydı. Cesedini evine gelen hizmetçisi buldu. Uyumadan önce epeyce içtiği anlaşıldı. Son günlerinde sığındığı/sığınabildiği tek dostu viskiydi.

Süreyya’nın vefatından 8 gün sonra da erkek kardeşi - hayattaki tek varisi! - erkek kardeşi Bijan İsfendiyar Bahtiyarî dünyamızdan göçüverdi.

Prenses Süreyya’nın ve erkek kardeşinin bütün mirası, - mahkeme kararıyla! - Bijan Bahtiyarî’nin özel şoförünü kaldı.            

- Çankaya Köşkü’nün Etrafındaki Eşekler Nereye Gitti… -

Akşam’ın acar muhabiri Aydın Köker hemen büroya koştu. Fotoğraf makinesini aldı. Karşısına çıkan ilk taksiyi durdurup ‘Çankaya Köşkü’ne!’ dedi. 

Ertesi akşam Karpiç’in bahçesi yine kalabalıktı. Ağzı eğrilmiş, gözü şaşılaşmış, bitkin vaziyette Aydın Köker geldi.

Şinasi Nahit Berker’e:

‘Yahu,’ dedi. ‘Dün gece fotoğraf makinemle sabaha kadar Çankaya’da dolaştım durdum… Bir eşeğe bile rastlamadım...’

Berker hemen taşı gediğine koydu:

‘Olur mu canım? Çankaya’nın etrafında daima birkaç eşek bulunur…’

Olayın Ulus muhabirince öğrenildiğini ve mutlaka manşetten verileceğini bilen bazı görevliler, el çabukluğu ile eşekleri toplayıp geri mi göndermişti?

Berker, ‘Çankaya’daki süt banyosu’nu yazdı… Ortalık birbirine girdi ve yalanlamalar havada uçuştu… 

Süreyya’nın pahalı/çılgın alışkanlığını - 1956’deki ziyaretinde! - İstanbul’da da sürdürdüğüne ilişkin rivayetler de duyuldu ama kimse haberleştirmeye cesaret edemedi… 

Şinasi Nahit Berker’in kaderini paylaşacak cesaret sahipleri sır oluvermişti…

13 April 2020 14:20
821 kez okundu

Ali Hikmet İnce



Benzer Yazılar

İnönü Kendi Parasıyla Cami Yaptırmış

Karşıtları tarafından hemen her fırsatta ‘din düşmanlığı!’ ile suçlanan 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün kendi birikimi ile cami yaptırdığı ortaya çıktı.

Gürsel Cumhurbaşkanlığını ‘Kerhen’ Kabul Etmiş

27 Mayıs 1960 askeri derbesi sonunda Cumhurbaşkanlığı’na getirilen Cemal Gürsel’in bu makamı kerhen (istemeyerek-gönülsüzce) kabul ettiği ortaya çıktı.

Kral’ın Emriyle Toplu Fuhuş

Tudor Hanedanı’nın 2 numaralı hükümdarı 8. Henry, kadınlara aşırı düşkündü. Risk almayı severdi. Düşüncelerinden taviz vermezdi. Gönlünün sesini dinler, dilediğince davranırdı. Özel hayatı olağanüstü derecede fırtınalıydı. Hızlı yaşantısı, kendisine de halkına da mutsuzluk getirdi.

Tesettürlü Sosyalist Şaire

Yaşar Nezihe (Bükülmez) Hanım, hayata, zorluklara, haksızlıklara, yolsuzluklara direndi. Ezilenin yanında, ezenin/despotun karşısındaydı. Şaire kimliği ile ilgi uyandırdı. Türk edebiyatının 1 Mayıs temalı ilk şiiri onun imzasını taşıyordu.

Bornozla Gömülmek İsteyen Striptizci

Seher Şeniz, parçalanmış aile kurbanıydı. Babasını hiç tanımadı; annesinin ve kardeşlerinin desteğini de - yeterince! - gör(e)medi. Sevgiyi, huzuru ve aile sıcaklığı başkalarında aradı. Hep aldatıldı; cinsel obje olarak değerlendirildi; sürekli hayal kırıklığı yaşadı. İfadesine göre; ‘kullanıldı!’

Aytaç Arman: Ödüllü Filmlerin Ödülsüz Aktörü

Kendisiyle iç hesaplaşmalar yaşayan; geçmişte yaşadığı acılar ve gördüğü işkenceler yüzünden sessizliğe bürünmüş düşünce suçlularını canlandırdı. Hayatın ağırlığı altında yorulmuş entelektüel portreler çizdi.

İstanbul’dan Ölüme Gönderilen 80 Bin Sokak Köpeği

İstanbul’un tarihinde 3 defa ciddi boyutlarda sokak köpeği katliamı yaşandı. 1910’daki ilk teşebbüste 80 bin köpek toplandı ve aç bırakılıp ölüme terk edildi. 1912’deki 2. girişimde 30 bin, 1980 sonrasındaki 3. itlafta da 83 bin hayvanın canına kıyıldı.

Şairlerin Âşık Olduğu Kadın

Nahit Fıratlı (Gelenbevi) Hanım; Cumhuriyet dönemi Türk Edebiyatı’nın en önemli şairlerine ilham veren, yol gösteren, dertlerini paylaşan, evini/sofrasını açan, bazılarına kalbini aralayan tarifi/anlatılması gerçekten zor/imkânsız hanımdı.

Belediyenin Kazdığı Çukura Düşen Şair

Geleneksel kalıpları kırıp, sokaktaki insana şiiri sevdiren, anlamasını/kendini bulmasını sağlayan şairdi Orhan Veli (Kanık).

Kıbrıs’a Yahudi Kral Atayan Halife Hükümdar

Osmanlı’nın 11. padişahı 2. Selim, devletin yönetimini - damadı! - Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa’ya bıraktı. 8 yıllık saltanatını eğlence âleminde sürdürdü. Bazı tarihçilere göre şarap ve işret meclisleri için dünya geldi. Yazılanlara bakılırsa Kıbrıs, ‘emsalsiz lezzetli ve hoş kokulu şarapları için’ fethedildi. ‘50 bin babayiğit askerin şahadetine mal oldu.’

İran Şahı, Çağlayangil’e Darbeyi Haber Verdi

‘Ordunuz birkaç ay içinde darbe yapacak!’ dedi Pehlevi. Çağlayangil hem şaşırmış, hem de böylesi ‘okkalı’ haberin nasıl olup da İran tarafından öğrenildiğini merak etmişti.

Monaco’yu Parlatan Oscarlı Güzel

Grimaldi Ailesi; asırlar boyu bir bedduanın kurbanı mı oldu; yoksa ailenin fertleri çok göz önündeydiler de nazara mı geldiler, bilinemedi.

Alman Konsolosluğu’nda Uyuyan Osmanlılar

Boğaz manzaralı 55 bin metrekare alan için 95 bin Taler (O dönemde kullanılan Alman parası!) ödendi. Almanlar, mezarlık halindeki alanı çevirip temizledi.

Gürsel Cumhurbaşkanlığını ‘Kerhen’ Kabul Etmiş

27 Mayıs 1960 askeri derbesi sonunda Cumhurbaşkanlığı’na getirilen Cemal Gürsel’in bu makamı kerhen (istemeyerek-gönülsüzce) kabul ettiği ortaya çıktı.

Gâzi Paşa’nın Son Namazı

Ülkenin kurucu lideri/’banisi’ Mustafa Kemal Paşa, ölüm döşeğinde bile memleket meselelerine bigâne kalmadı. Tek hedefi: Türkiye’nin gelişmesi, çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması ve uygar dünyada hak ettiği yeri almasıydı. Atatürk, ‘rehber edinilecek büyük Türk milliyetçisi ve vatan sevdalısı’ydı…

Darüşşafaka Bağışçısı Zübeyde Hanım

Bağışla ilgili vasiyetname; Darüşşafaka Cemiyeti’nin arşiv ve müzesinde yenileme/düzenleme yapılırken bulundu.

‘Taş Bebek’ Gönül Yazar

Gönül Yazar, kaliteli sesi, düzgün fiziği ve renkli yaşamı ile hep zirvedeydi. 1960 yapımı ‘Taş Bebek’in senaryosu sanki kendisi için yazılmıştı. Bir anda şöhretin doruklarına ulaştı. Baş döndüren natürel güzelliği ile erkeklerin yoğun ilgisine mazhar oldu. Film gibi yaşadı. Pek çok meslektaşı tarafından örnek alındı ve taklit edildi.

67 Yıl Sonra Mezarı Bulunan Bakü Fatihi

Bakü’ye giren Kafkas İslam Orduları Komutanı ‘Fahri Ferik’ Nuri Bey’in anavatanındaki ‘sembolik sayılabilecek’ mezarı 67 yıl boyunca bulunamadı. Araştırmacı Atilla Oral Bey olmasa belki de kıyamete kadar kayıp kalacaktı.

Cenazesi Moskova’ya Götürülen Türk Hükümdar

Emir Timur; taş üstünde taş, omuz üstünde baş bırakmadı. Kan dökücülük, yok edicilik, baş eğdiricilik de rol modelini - Cengiz Han’ı! - hiç aratmadı. Hep Müslüman halklar ve devletlerle didişti/dövüştü…

İstanbul’a Hükümdar Olan Baldırı Çıplak

Patrona Halil adlı, Beyazıt Hamamı’nda tellâklık (kesecilik!) yapan ‘baldırı çıplak!’ fitili ateşledi. 3 kıtada hüküm süren Osmanlı’nın payitahtı İstanbul’u adeta işgal etti; bazen tek başına, bazen de kurduğu ‘ihtilal meclisi’yle yönetti. Kanun koydu; ferman saldı; dilediği adamı dilediği yere getirdi; istediği devletlûnun kellesini al(dır)dı; en önemlisi de hükümdar indirdi.

‘Devlet Hatun’ Latife Hanım!

Latife Uşşaki Hanım geçmişine ve anılarına saygılıydı. Mustafa Kemal Paşa’ya eşsiz aşkla bağlandı. 2,5 yıl süren evliliği bitince, İstanbul ve İzmir’de yaşadı. Toplantılara katılmadı, görüşme isteklerini reddetti. Paşası ile yaşadığı dönemde çekilen fotoğraflarıyla hatırlanmak istedi.

Enderun Talebesi ‘Kazıklı Voyvoda’

Tarihimize ‘Kazıklı Voyvoda’ diye kaydı düşülen Prens Vlad, döneminin en kanlı, en gaddar, en cüretkâr, en korkusuz askeri yöneticilerindendi. Azılı Türk düşmanıydı. Ana dili gibi Türkçe konuşurdu. Arapçası mükemmele yakındı. Enderun’da - sonradan ‘Sultan 2. Mehmet’ diye anılacak! - Şehzade Fatih’in sınıf arkadaşıydı.

‘Acıların Kadını’ Bergen’in Bol Acılı Öyküsü

Rivayete göre, babası, kızının şarkıcılık yapmasına rıza göstermemişti. Hasta yatağında, ölümün eşiğinde, ‘Belgin şarkıcı olursa, iki yakası bir araya gelmesin,’ diye beddua etmişti.

Kurşuna Dizilen İstiklal Şairi

Ülkemizde ‘Çırpınırdın Karadeniz / Bakıp Türkün Bayrağına’ diye bilinip çok sevilen hüzzam makamındaki ünlü Azerbaycan Türküsü’nün söz yazarı Ahmet Cevad (1892-1937); aynı zamanda Azerbaycan Ulusal Marşı’nın güftekârıydı.

Arayışla Geçen Bir Ömür

Münir Özkul’u tiyatro oyuncusu yapan, İsmail Dümbüllü’ye aşırı hayranlığıydı. 1968’de, Arena Tiyatrosu’nda Kanlı Nigar oyununun prömiyerinde Dümbüllü’yü seyretti ve avuçları patlayıncaya kadar alkışladı.

İran'ın Nükleer Satrancı

Hedefe konulan İranlı nükleer fizikçiler şehir içinde düzenlenen suikastlarda öldürüldü. Trafikte yaklaşan motosikletli kişiler, ya arabanın dış yüzeyine mıknatıslı bomba yerleştirdi ya da otomatik silahlar kullanıp olay yerinden hızla uzaklaştı.

Gâzi Paşa’nın Son Namazı

Ülkenin kurucu lideri/’banisi’ Mustafa Kemal Paşa, ölüm döşeğinde bile memleket meselelerine bigâne kalmadı. Tek hedefi: Türkiye’nin gelişmesi, çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması ve uygar dünyada hak ettiği yeri almasıydı. Atatürk, ‘rehber edinilecek büyük Türk milliyetçisi ve vatan sevdalısı’ydı…

Kelebek Gibi Uçan Arı Gibi Sokan Casus

Ahmet Esat Tomruk Bey - nam-ı diğer ‘İngiliz Kemal’ -, ‘destan kahramanı’ydı. Korku kelimesini hiç tanımadı. Üstün yetenekliydi. Son derece soğukkanlı ve atılgandı. Ülkesi için çok büyük işler başardı. Şımarmadı, övgü istemedi. Makam mevki derdine düşmedi. Bildikleriyle/sırlarıyla kimseyi rahatsız etmedi. Müktesebatını mezara götürdü.

İran Şahı, Çağlayangil’e Darbeyi Haber Verdi

‘Ordunuz birkaç ay içinde darbe yapacak!’ dedi Pehlevi. Çağlayangil hem şaşırmış, hem de böylesi ‘okkalı’ haberin nasıl olup da İran tarafından öğrenildiğini merak etmişti.

Kral’ın Emriyle Toplu Fuhuş

Tudor Hanedanı’nın 2 numaralı hükümdarı 8. Henry, kadınlara aşırı düşkündü. Risk almayı severdi. Düşüncelerinden taviz vermezdi. Gönlünün sesini dinler, dilediğince davranırdı. Özel hayatı olağanüstü derecede fırtınalıydı. Hızlı yaşantısı, kendisine de halkına da mutsuzluk getirdi.

Bornozla Gömülmek İsteyen Striptizci

Seher Şeniz, parçalanmış aile kurbanıydı. Babasını hiç tanımadı; annesinin ve kardeşlerinin desteğini de - yeterince! - gör(e)medi. Sevgiyi, huzuru ve aile sıcaklığı başkalarında aradı. Hep aldatıldı; cinsel obje olarak değerlendirildi; sürekli hayal kırıklığı yaşadı. İfadesine göre; ‘kullanıldı!’

Konta Metreslik Yapan Kraliçe

‘Ekmek bulamadılarsa pasta yesinler!’ deyişi ile tarihe geçen Fransız Kralı 16. Louis’in eşi Marie Antoinette’nin İsveçli bir kontun metresi olduğu ortaya çıkarıldı.

Prenses Diana’nın Bilinmeyen Kızı

Prenses Diana’nın İngiliz Veliaht Prensi Charles’tan Sarah isimli gizli bir kızının olduğu iddia edildi.

Ferhantoloji

Ferhan Şensoy, tiyatromuzun son yarım yüzyılda yetiştirdiği birkaç sivri dilli, muhalif, yazdığı okunan, sahnelediği seyredilen sanatkârlardandı. Heyecanlı, hareketli, yüksek tansiyonlu, özenilecek, serüven dolu hayat sürdü. Geride çok sayıda eser, anı ve dost bıraktı.

Gökyüzünde Süzülen İlk Türk Kadın Pilot

Bedriye Tahir Gökmen Hanım, havacılığa gönül veren, pilotluk sevdası ile yanan binlerce Türk kızının örnek aldığı, arkasından yürüdüğü tarihî kişiydi. Kıt kanaat yaşantıya rıza gösterip, hayalini gerçekleştirmeye çalıştı. Zorlukları bir bir aştı, eğitimini başarıyla tamamladı ama brövesine kavuşamadı. ‘Solo uçuş yapan ilk Türk kadın pilot’ unvanını kazanmakla yetindi.

Niğde’de Saklanan Kutsal Emanetler

Hükûmet ve Türk Genel Kurmayı, İstanbul'un bombalanabileceğini de ihtimal dâhiline almıştı. Böyle bir durumda, saraylar, tarihî eserler ve müzeler büyük zarar görebilirdi.

Yılmaz Güney’in Jiletli Seyircileri

Yılmaz Güney’in - siyasî olmayan - avantür filmlerini seyreden seyircilerin, aynı arabesk müziğin önemli ismi Müslim Gürses’in taraftarları gibi ‘jiletli’ olduğu, Beyoğlu’ndaki sinemaların mobilyalarına zarar verdikleri ortaya çıktı.

Zeki Müren’in İlkleri

Zeki Müren; Türk Sanat Müziği’nde geleneksel yapıyı-anlayışı değiştirdi; pek çok yeniliğe imzasını attı.

İran Şahı, Çağlayangil’e Darbeyi Haber Verdi

‘Ordunuz birkaç ay içinde darbe yapacak!’ dedi Pehlevi. Çağlayangil hem şaşırmış, hem de böylesi ‘okkalı’ haberin nasıl olup da İran tarafından öğrenildiğini merak etmişti.

Ayakkabısından Şampanya İçilen Kadın

Cahide Sonku’nun tabutunu taşıyacak sekizinci adam zor bulundu. Hayattaki tek varlığı, kızı, Ender de annesinin cenazesine katılmadı.

Cahide Sonku’nun Önlenemeyen Düşüşü

Cahide Sonku; güzelliği, kabiliyeti ve zenginliği ile özlenen/imrenilen bir hayat sürdü. Kıskanıldı; sevildi; dedikodusu yapıldı ve parmakla gösterildi. Masallardan çıkıp gelmiş prensesti. Ama sonu çok kötüydü. Bir elinde büyük ispirto şişesi, öbür elinde bekçi düdüğüyle hayatın kendisine biçtiği son başrolü oynadı. Hem de kendinden geçercesine…

Taçlı Fahişe

2. Katerina ya da Rus tarihçilerine göre Büyük Katerina; özel hayatıyla ve Rusya’da başardığı değişim ve dönüşümle hatırlandı. Rusya’yı ‘dünya devleti’ yaptı. Osmanlı’ya büyük zarar verdi ve ilk kez ‘hasta adam’ benzetmesini kullandı.

Diğer Muhtelif Yazıları

Mezarımı Taştan Oyun!

Hüseyin Peyda, sinema tarihimize mendil ıslatan yerli melodramların öncüsü olarak geçti. ‘Söyleyin Anama Ağlamasın’ ve ‘Mezarımı Taştan Oyun’ ile rüştünü ispatladı. Milyonların sevgisini ve hayranlığını kazandı. 40 yıllık Yeşilçam serüveninde kendisini yenilemeyi, ayakta kalmayı bildi/başardı.

Ferhantoloji

Ferhan Şensoy, tiyatromuzun son yarım yüzyılda yetiştirdiği birkaç sivri dilli, muhalif, yazdığı okunan, sahnelediği seyredilen sanatkârlardandı. Heyecanlı, hareketli, yüksek tansiyonlu, özenilecek, serüven dolu hayat sürdü. Geride çok sayıda eser, anı ve dost bıraktı.

Kurbanlarını Gazete İlanıyla Bulan Kadın Seri Katil

Bayan Belle Gunness, yeni hayat kurmak için ABD’ye geldi. ‘Amerikan rüyası’nı gerçekleştirmek, zenginleşmek amacıyla kendince yol tuttu. Servet sahibi oldu fakat gönlünce harcayamadı. Kurbanlarıyla aynı kaderi paylaştı. Suç ortağının hedefine oturdu.

Tavşan Doğuran Kadın

İngiltere tahtında oturan, İngilizce bilmeyen, çevresi ve devlet yöneticileriyle Fransızca konuşa(bile)n I. George’un döneminde inanılması zor/garip olaylar, skandallar yaşandı. 50 kadar tavşan doğurduğunu iddia eden Mary Tofts adlı kadın da sahtekârlar arasındaydı.

‘Kanser’ Evita Perón’a Şifa Niyetine Mevlit

Ülkesinde gerçekleştirdiği reformlar ve halkına sağladığı sosyal imkânlarla sevildi. Kocası, Juan Perón’a verdiği destek ve darbecilere karşı gösterdiği direniş ile de insanının gönlünde taht kurdu. Eva Perón, dünyaca tanındı.

Yalnız Hem De Çok Yalnız Adam

Yaşar Güvenir; 10 Ocak 1998’de, dünyamızdan kuyruklu bir yıldız gibi ayrıldı. Arkasında yaşanmış hatıralar ve yaşayacak onlarca beste ile…

6 Milyar Doları Yiyen Fareler

Pablo Escobar, ‘beyaz zehir’ ticaretinin - bilinen! - ilk ve en önemli ismiydi. ‘ABD’yi dizlerinin üzerine çökertmeyi amaçladığını,’ tekrarlardı. ‘Büyük Şeytan’ın amansız düşmanıydı. Güçlü, mutlu, zengin ve uluslar arası alanda etkin Kolombiya düşlediğini söylerdi.