Nereden Sevdim Bu Zalim Kadını

Güzelliğine şarkılar yazılacak kadar alımlı, hedefine ulaşmak için polise ve kanuna kafa tutacak kadar pervasız bir kadındı Afife Jale...

Nereden Sevdim Bu Zalim Kadını

Güzelliğine şarkılar yazılacak kadar alımlı, hedefine ulaşmak için polise ve kanuna kafa tutacak kadar pervasız, hayal dünyasında yaşamaya rıza gösterecek kadar kalender kadındı Afife Jale… Türk tiyatrosunun öncü ismi, kısa hayatına öylesine yoğun/çeşitli olaylar sığdırdı ki; Türk tipi Rüzgâr Gibi Geçti filmine senaryo olabilirdi.

Babasıyla seyrettiği tiyatro oyununda bulduğu yalancı cennet, hayatının ikonu oldu. Muhsin Ertuğrul ile tanışınca hayalleri gerçeğe döndü. 1919’da sahnelenen - Hüseyin Suat’ın -  Yamalar adlı oyunda başrol oynadı. Jale takma adını kullandı; henüz 16 yaşındaydı. Kadıköy’deki Apollon Tiyatrosu’nda sahneye çıkan ilk Müslüman kadın sanatçıydı. Ama denetim yapan polis memurlardan kaçamadı.

1923 yılına kadar çok zorluk çekti; ailesinden/akrabalarından yardım istemedi. İstanbul’un zengin/köklü bir ailesinden geliyordu. Babasının dediğini yapmadığından, burnunun dikine gittiğinden bağları kopuktu. Bu süre içinde gezici tiyatrolarda küçük roller üstlendi; karın tokluğuna gelen teklifleri kabul etti. 20 yaşına karşın hasta vücudu ve sinirli ruh hali vardı. Uyuşturucuyla tanışması da zor günlerinin eseriydi. Eroin, esrar, morfin ve uyuşturucu hapın her türlüsünü kullandı.

Atatürk’ün kurduğu yeni yönetim; tiyatroda Türk kadınının aktif görev almasının kapısı açtı. Çeşitli tiyatrolarda çalıştı, Anadolu turnelerine iştirak etti; sevdiği işi gönlünce yaptı. Ama tek dostu her geçen gün onu pençesine aldı. Eczanelerden sağladığı morfinle gününü geçiştirdi. Çevresinin iddiasına göre, Kadıköy’de Suriyeli bir Arap eczacıyla ilişkisi vardı; morfin ihtiyacını karşıladı.

Fuat Edip Baksı’ya ait şarkı sözü gibi ‘Bir Bahar Akşamı’ ünlü besteci Selahattin Pınar ile tanıştı. Çölde vaha arayan ikili, beraberliklerinde aşkı bulduklarına inandı. Evliliklerinin ilk yıllarında tahammül ve sabır varsa da; sonraki seneler zehirli çiçeğe dönüştü. Afife Jale güzeldi, zarifti; ama kaprisli ve çekilmezdi. Hemen küsüyor, sinirleniyor; Pınar’ın yaşama sevincini yaralıyordu. Ünlü bestekâr da eşinin uyuşturucu müptelası olduğunu öğrenmekte gecikmedi. Beraberlikleri altı yıl sürebildi. Ayrılık hem eşinden, hem de dünyada her şeyden çok sevdiği tiyatrodandı. Dostları ünlü sahne kadınını Bakırköy Akıl ve Ruh Hastalıkları Hastanesi’ne yatırdı. Tedavi beklenilen iyileşmeyi sağlamadı. Afife Jale; 24 Temmuz 1941’de henüz 39 yaşındayken dünyamıza veda etti. Cenazesi 4 kişinin katıldığı çok sade merasimle Bakırköy Mezarlığı’na defnedildi. 

Geride soluk birkaç fotoğraf ve eşi Selahattin Pınar’ın ünlü bestesi, kürdîlihicazkâr şarkı ‘Nereden Sevdim Bu Zalim Kadını’ kaldı.

22 March 2019 18:21
645 kez okundu

Ali Hikmet İnce



Benzer Yazılar

Arkadaşının Rolünü Alan Yıldız

Türk Sineması’nda ‘Sultan’ diye bilinen Türkan Şoray’ın beyaz perdeye geçişi biraz rastlantı, biraz da şans eseriydi.

Kahvesinde Garsonluk Yapan ‘Kötü Adam’

Erol Taş; Yeşilçam’ın en tanınmış karakter oyuncularındandı.

Dünyanın En Güzel Sakallı Kadını

‘Dünyanın en güzel sakallı kadını’ olarak ünlenen Annie Jones, öldüğünde - henüz - 37 yaşındaydı ve sakalları kesilmeden toprağa verildi.

Vahi Öz’ün Oğlu Üvey Annesiyle Evlendi

Vahi Öz’ün beşinci karısı Jale Öz, üvey oğlu Taner Öz ile evlendi.

Muhsin Ertuğrul’un Ümitsiz Aşkı

Cahide Sonku, Türk sineması ve tiyatrosunun ilk gerçek kadın starıydı. Güzelliği, vamplığı, cüretkârlığı ve olağanüstü yeteneği ile istediği - dilediği gibi hayat yaşadı.

Ayakkabısından Şampanya İçilen Kadın

Cahide Sonku’nun tabutunu taşıyacak sekizinci adam zor bulundu. Hayattaki tek varlığı, kızı, Ender de annesinin cenazesine katılmadı.

Cahide Sonku’nun Önlenemeyen Düşüşü

Cahide Sonku; güzelliği, kabiliyeti ve zenginliği ile özlenen/imrenilen bir hayat sürdü. Kıskanıldı; sevildi; dedikodusu yapıldı ve parmakla gösterildi. Masallardan çıkıp gelmiş prensesti. Ama sonu çok kötüydü. Bir elinde büyük ispirto şişesi, öbür elinde bekçi düdüğüyle hayatın kendisine biçtiği son başrolü oynadı. Hem de kendinden geçercesine…

Arayış’ı Aydın Doğan Finanse Etmişti

Arayış dergisi, 12 Eylül döneminde sosyal demokrat kanadın sesi olmuştu.

Yılmaz Güney, Karaoğlan’ı Oynamak İstiyordu

Yalaz’ın kapısını ilk çalan, ‘Çirkin Kral’ Yılmaz Güney’di. Sinekkaydı traş olmuş, bıyıklarını kestirmişti.

Suzan Avcı ya da ‘Şıngırdak Melahat’

Suzan Avcı (Bizavcı), ‘hayat mektebi’nden mezundu. Tek başına yaşamı ve ailesini omuzladı. Yeşilçam’da mucizeler yarattı. Çizdiği tipolojiyle milyonlarca erkeğin dikkatini çekti/hayranlığını kazandı. Adını, Türk Sinema Tarihi’nin zirvesine yazdırdı.

Kışı Paltosuz Geçiren Camoka

Danyal Topatan; hayatının tamamını Yeşilçam Sokağı’nda geçirdi. Her tür rolü başarıyla oynadı. Kameranın hem önünde, hem de arkasında çalıştı. Gerçek hayatta ise hep ezildi.

Deve Sütü Seven Diktatör

Irak’ı uzun yıllar çelik eldiven içinde yöneten Saddam Hüseyin (1937-2006); dış görünüşüne çok dikkat ederdi.

Nazım’ın Tek Taraflı Aşkı

Suat Derviş (Hatice Saadet); güçlü, mağrur, bildiği yolda dönmeyecek kadar cesur, kartvizitinde pek çok ilki taşıyan kadındı.

En Sevimli Mafya Babası

Dinçer Çekmez, dünyamızdan ayrıldığında 73 yaşındaydı.

Lise Öğrencisi Profesyonel Tiyatrocu

Kemal Sunal; tarihî Vefa Lisesi’nin tarih sayılabilecek öğrencisiydi.

Müjdat Gezen’in Gizli Aşkı

Müjdat Gezen anılarını yazdığı, ‘Galiba Ben Sanatçıyım’ adlı kitabında G.A. koduyla hayatına giren kadından söz ediyordu.

Süleyman Turan: ‘Esas Oğlan’ın En Can Dostu

Süleyman Turan; hem tiyatroda, hem de sinemada birer kez başrol oynadı. Adı; Harput’ta Bir Amerikalı oyununda ve Dikkat Kan Aranıyor filminde en üste yazıldı…

Cahide Sonku’nun Önlenemeyen Düşüşü

Cahide Sonku; güzelliği, kabiliyeti ve zenginliği ile özlenen/imrenilen bir hayat sürdü. Kıskanıldı; sevildi; dedikodusu yapıldı ve parmakla gösterildi. Masallardan çıkıp gelmiş prensesti. Ama sonu çok kötüydü. Bir elinde büyük ispirto şişesi, öbür elinde bekçi düdüğüyle hayatın kendisine biçtiği son başrolü oynadı. Hem de kendinden geçercesine…

Yeşilçam’ın Görünmeyen Şarkıcısı

Belkıs Özener (Özyenginer), ablası Gönül Yazar gibi, geleneksel müziğimiz, Türk Sanat Müziği parçalarına hayat verdi.

İşgal Kuvvetleri Komutanı'nın Makam Otomobili Nasıl Çalındı?

Mim Mim Grubu’nun lideri Topkapılı Cambaz Mehmet Bey; bağlanan maaşı kabul etmedi; kendisinin ve ailesinin zaruretine rağmen, Kızılay’a hibe etti. Akrabalarının ne maaştan ne de bağıştan haberi olmadı. Ta ki ölümünden sonra yayınlanan taziye mesajına kadar…

‘Fahri Menajer’ Öztürk Serengil

Öztürk Serengil; 1970 sonrası ekonomik krize giren Yeşilçam’ın pek çok ünlü ismine yardımcı oldu; para kazanmalarını sağladı. Sinema seyircisi; hayranlık duyduğu isimleri gazino sahnelerinde dikkatle, hayranlık dolu merakla izledi.

Ayhan Işık’ın Doldurduğu Plak

Yeşilçam’ın taçsız kralı Ayhan Işık kısa bir süre olsa şarkıcılık yaptı ve bir de plak doldurdu.

Cesedi Kadavra Yapılan Hikâyeci

Günümüzde kitapları - hiçbir telif ücreti ödenmeden! - milyonlarca satılan Ömer Seyfettin; son nefesini verdiğinde beş parasız ve kimsesizdi.

Dokuz Defa Alkol Komasına Giren Aktör

Türkiye; onu, Ankara Radyosu’nun sabah kuşağındaki ‘Arkası Yarın’ skeçlerinin anonslarında tanıdı.

Cenaze Namazı Kıldırılmayan Ülkücü

‘Ülkücü’ Mustafa Pehlivanoğlu ile ‘Devrimci’ Necdet Adalı aynı gün asıldı; 12 Eylül’ün mimarları (!) ne sağda, ne de solda olduklarını icraatlarıyla gösterdi.

Mehmet Akif’in Açlıktan Ölen Oğlu

Ünlü şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un büyük oğlu Mehmet Emin Ersoy (1908 - 1967) Tophane’deki çöplükte barındığı eski kamyonun kasasında soğuktan ve açlıktan öldü.

Diğer Muhtelif Yazıları

İnsan Derisiyle Kaplı Kitaplar

Belirlemelere göre, kitaplardan birisinin cildi, hayatta iken derisi yüzülmüş adamdan alınmıştı.

Başı Koparılan İkinci Osman

Genç Osman, babasını kaybettiğinde 13 yaşındaydı. Fevkalâde zeki bir gençti; kuvvetli tahsil almıştı; edebiyatla uğraşıyordu.

Altın Plak Yerine Buzdolabı

TSM (Türk Sanat Müziği) sanatçısı Nesrin Sipahi, iki bine yakın şarkıya hayat verdi ve bize sevdirdi.

Bir Gece Ansızın Gelebilirim

Ünlü aşk şairi Ümit Yaşar Oğuzcan’ın güftesini yazdığı rast şarkı - bestekârı Rüştü Şardağ! - bir dönem Türkiye’nin gündemindeydi.

Vinçle İdam Edilen Fil

Bakıcısını ezerek öldüren Koca Mary yargılandı ve ölüme mahkum edildi.

Diplomatik Kriz Yaratan ‘Mama’

İstanbul’un ünlü ‘kadın ..ezevenk’i Lüks Nermin, Yassı Ada Mahkemeleri’nde gönüllü şahitlik yaptı. Devrin yöneticilerinin isteklerini yerine getirmişti. Hizmetlerinin karşılığı, - iddiasına göre! - devletin ‘Örtülü Ödeneği’nden karşılanmıştı.

Şairlerin Âşık Olduğu Kadın

Nahit Fıratlı (Gelenbevi) Hanım; Cumhuriyet dönemi Türk Edebiyatı’nın en önemli şairlerine ilham veren, yol gösteren, dertlerini paylaşan, evini/sofrasını açan, bazılarına kalbini aralayan tarifi/anlatılması gerçekten zor/imkânsız hanımdı.