Mescid-i Aksa’nın Karşısına ‘Süleyman Sinagogu’ Önerisi

Türkiye Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Yaser Arafat’a, ABD ve bazı Avrupa ülkeleri adına elçi gitti. ‘Mescid-i Aksa’nın bahçesine inşa edilecek sinagoga izin verilirse bağımsız Filistin devletinin tanınacağı’ teklifini iletti. Olayı Filistin asıllı gazeteci Abdülbari Atwan doğruladı.

Mescid-i Aksa’nın Karşısına ‘Süleyman Sinagogu’ Önerisi

‘Filistin, bağımsız devlet statüsüne kavuşacaktı. Türkiye, ABD ve Batılı ülkelerce tanınacaktı. Milyarlarca dolar tutarında maddi yardım sağlanacaktı. Kendi millî ordusunu kuracaktı. İsrail ile önemli sorunları çözülecekti. Kalıcı barış dönemine geçilecekti.’

Dönemin Filistin Lideri Yaser Arafat’a cazip, reddedemeyeceği sanılan vaatler götürüldü. Tek istekleri: Mescid-i Aksa’nın hemen yanına ‘Süleyman Mabedi’nin yapılmasıydı. Sinagogun ölçüleri için şart koşulmadı. İri maket boyutunda, örneğin 4 x 4 metre ölçülerinde bile olabilirdi. Üzerinde İsrail bayrağının dalgalanması da şart koşulmuyordu.

Öneriyi Arafat’a ileten kişi: ‘Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı İsmail Cem İpekçi’ydi!’

- İsmail Cem’i Taşıyan Özel Uçak Gazze’deki Refah Havaalanı’na İndi… -

2001 yılının Şubat ayıydı. Filistin Lideri Yaser Arafat’ın makamına ‘özel’ ve ‘çok gizli’ kaydıyla mesaj ulaştı. Gönderen Türkiye Dışişleri Bakanı İsmail Cem’in hususi kalemiydi. Mealen deniyordu ki: ‘ABD ve bazı Avrupa hükümetleri adına Dışişleri Bakanımız Sayın İsmail Cem, Sayın Yaser Arafat ile acil, çok özel ve önemli görüşme yapmayı arzulamaktadır. Konunun ivedilikle karara bağlanmasını ve cevabınızın tarafımıza iletilmesini rica ederiz.’

Arafat, Gazze’de denetimdeydi. İsteğin kabul edildiğine ilişkin mesajı Ankara’ya ulaştırıldı. Hemen ertesi gün, Türk Dışişleri Bakanı İsmail Cem’i taşıyan özel uçak Refah Havaalanı’na indi. Doğruca Arafat’ın yüksek güvenlikli karargâhına götürüldü. 

Arafat, Cem’i karargâhının kapısında karşıladı. Saygı ve sevgide kusur edilmedi. Kadim dost, yakın akraba sıcaklığı gösterildi. Hal hatır sorulmasından sonra asıl konuya geçildi: 

‘Buyurun Sayın Cem! Sizi dinliyorum. Nedir görüşmek istediğiniz pek önemli konu?’

- Cem, Arafat’tan Görüşmeyi Baş Başa Yapmalarını İstedi… -

Türk Dışişleri Bakanı ricada bulundu: ‘Anlaşılacağı üzere mevzu mahremdi. Arafat ile aralarında kalmalıydı.’ 

‘Sizinle baş başa görüşmeyi talep ediyorum. Filistin’in istikbali için çok önemli gördüğüm öneriyi açıklayacağım. Konu aramızda kalmalı… 3. kişi(ler) bulunmazsa sevinirim!’

Görüşmede resmi zabıt da tutulmayacaktı. Tercüman istenmiyordu. 2 isim, İngilizce anlaşmaya çalışacaktı.

Arafat kendisinden beklenmeyen hamle yaptı. ‘Tarihi’ diye nitelediği mülakatlarda şahit bulundururdu. Olayın mutlaka tanığı olmalıydı ki, gelecekte yöneltilebilecek muhtemel suçlamalara cevap verebilmeliydi. Muhatabını da kırmayı düşünmedi. Orta yol oluşturabilecek formül geliştirdi. ‘Baş başa görüşebiliriz fakat İngilizcem yetersiz kalabilir. Tercümanım yardım ederse, daha iyi anlaşabiliriz,’ dedi.

Cem, Arafat’ın kararlı tavrı karşısında ısrar etmedi. Filistin Lideri, ‘Tercümanım!’ diye Freh Abu Zeyd’i yanına çağırdı. Zeyd, Arafat’ın yakın dostu, sırdaşı ve daha da önemlisi Adalet Bakanı’ydı. İngilizcesi de tercümanlık için kifayetsizdi. Ama kendisine güven tamdı. Aradığı tarihî şahit adayıydı.

- Cem’in Getirdiği Çok Önemli Mesaj… -

Cem, - anlatılanlara göre! - mesajı açıkladı:

‘‘Sayın Arafat,’ dedi. ‘Bağımsız Filistin devletini kurmayı, millî bayrağınızı dalgalandırmayı, uluslar arası alanda kabul edilmeyi arzuladığınızı biliyoruz. Ülkenizin imarını, insanınızın mutluluğunu sağlayabilmek için milyarlarca dolar yardıma ihtiyaç duyuyorsunuz, yararlanmak istiyorsunuz. Türkiye, ABD ve bazı önemli Avrupa ülkelerinin benimsediği, arkasında durduğu öneriyi ileteceğim. ‘Beni yetkili elçi kabul edebilirsiniz! İstediğiniz şartları sağlayabilirim!’ Sizden tek beklentimiz var: Müslümanların kutsal bildiği Mescid-ül Aksa’nın önündeki meydana küçük - daha doğru tabirle ‘simgesel’! - yapı inşa ettireceksiniz. İrice bir kulübe veya oda biçiminde de yapılabilir. Mesela 4 x 4 metrekarelik mekân! Adı da ‘Hz. Süleyman Tapınağı’ olacak! Sembolik ibadethane, ‘İsrail Sinagogu’ veya ‘Tapınak Dağı’ diye de isimlendirebilir!’

Arafat gülümsedi. ‘Cazip öneri,’ dedi. Tereddüt içindeki İsmail Cem’in yüzünde tebessüm belirdi. Misafir bakan gevşedi, rahatladı. Arafat konuşmasını sürdürdü: ‘Benim de teklifim olacak. Konuyu kendi halkınızın oyuna sununuz: ‘Mescid-ül Aksa’nın karşısına ‘Süleyman Tapınağı’ inşa edilsin mi, edilmesin mi?’ Eğer Türkiye’deki referandumda ‘Yapılsın!’ oyu çıkarsa, ben de karara uyacağım! ‘Hay hay,’ diyeceğim. ‘Emir kabul edeceğim! Hatta temele ilk taşı da koyacağım!’’

- Görüşme Haberini Gazeteci Abdülbari Atwan Dünyaya Duyurdu… -

İsmail Cem beklemediği sürprizle karşılaştı. Yüzünü kaplayan ümit dolu gülümseme aniden yitip gitti. Suratı asıldı, sinirlense dahi belli etmemeye çalıştı. Hemen ayağa kalktı. Dönüş yoluna koyulmalıydı. Bekleyenlere görüşmeyi ve sonucunu iletmeliydi. Ayaküstü tembihte bulundu: ‘Mesajım ve görüşmemiz aramızda kalsın. Ne ben söylemiş, ne de siz duymuş olun!’

Görüşmenin tek tanığı Freh Abu Zeyd, yıllar sonra olayı gazeteci arkadaşı - Filistin asıllı! - Abdülbari Atwan’a aktardı. Amacı: Ülkesinin tarihine katkı sağlamak, önemli olayı - zamanı geldiğinde! - halkına duyurmaktı. Atwan, Suriye’de yayınlanan el El Kudsül Arabi Gazetesi’nin Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni’ydi. Ülkede iç savaş çıkınca, gazetedeki görevinden ayrıldı. Yurt dışına çıktı. Londra’da neşredilen Ray-el Yom Gazetesi’ni yönetmeye başladı.

Gazeteci Abdülbari Atwan, ABD eski Başkanı Donald Trump’ın Kudüs’ün İsrail’in sonsuza kadar başkenti olacağını açıklamasından sonra YOUTUBE’da bir video yayınladı. Atwan’ın iddiasına bakılırsa, 2001’de Türkiye Dışişleri Bakanı İsmail Cem ile Filistin Lideri Yaser Arafat arasında gizli görüşme yapılmıştı. Dışişleri Bakanı Cem, Arafat’a tarihi öneri getirmişti: ‘Mescid-i Aksa’nın bahçesinde sembolik sinegog inşa edilirse, Filistin devletinin bağımsızlığı uluslar arası camia tarafından tanınacaktı. Ama Cem ile destek verenler de, Filistin liderinin ve halkının öneriyi kabul etmeyeceğini biliyordu!’

20 May 2021 21:52
293 kez okundu

Ali Hikmet İnce



Benzer Yazılar

Türkeş, MBK’den Nasıl Tasfiye Edildi?

Atatürk’ün manevi kızı Prof. Dr. Afet İnan’ın Ankara’nın Necatibey Caddesi’ndeki mütevazı evinde ‘14’ler’ tanımlamasıyla siyasi tarihimize geçen grubun kaderi çizildi. CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, CHP Genel Sekreteri İsmail Rüştü Aksal ve MBK’nin 2 etkin üyesinin çok gizli toplantısında ülkenin yakın geleceğini etkileyecek önemli karar alındı.

Mirasını Diyanet’e Bağışlayan Başbakan

Hacı Emin Ağa rahmetli olunca, mirası çocuklarına, onlardan da torunlarına geçti.

Cenazesi Moskova’ya Götürülen Türk Hükümdar

Emir Timur; taş üstünde taş, omuz üstünde baş bırakmadı. Kan dökücülük, yok edicilik, baş eğdiricilik de rol modelini - Cengiz Han’ı! - hiç aratmadı. Hep Müslüman halklar ve devletlerle didişti/dövüştü…

Her Filminde Başrol Oynayan Aktör

Ediz Hun, Yeşilçam’da, siyasette ve üniversitede disiplini, özeni ve dikkati ile tanındı. Çevre hassasiyeti ve doğa sevgisiyle bilindi. Her filminde başrolde oynayan tek aktördü. Heyecanını, yaşam sevincini, aile özenini hiç yitirmedi. Çevresine ve içinden çıktığı topluma örnek olmaya çalıştı.

Cennet Arsaları Satışta

Katolik Kilisesi; 1343 yılında, cemaatinin geçmişteki ve gelecekteki günahlarını yok eden, öldüklerinde cennete gitmelerini sağlayan/garantileyen Endüljans adlı belgeyi satışa çıkarmıştı.

Türbesine Kilise Yapılan Padişah

1693’de yöreyi ele geçiren Avusturyalılar, türbeyi temellerine kadar yıktılar. Tepeye de Turpek adını verdiler. Türbenin yerine, Szüz Maria Kilisesi'ni inşa ettiler.

İstanbul’dan Ölüme Gönderilen 80 Bin Sokak Köpeği

İstanbul’un tarihinde 3 defa ciddi boyutlarda sokak köpeği katliamı yaşandı. 1910’daki ilk teşebbüste 80 bin köpek toplandı ve aç bırakılıp ölüme terk edildi. 1912’deki 2. girişimde 30 bin, 1980 sonrasındaki 3. itlafta da 83 bin hayvanın canına kıyıldı.

2. Abdülhamit'e Rest Çeken Cariye

2. Abdülhamit, Osmanlı Hanedanı’nın en çok tartışılan, konuşulan ve hakkında yazılan üyesiydi. Eylemleri ile bazen eleştirildi, bazen göklere çıkarıldı. Özel hayatı da merak edildi. Kimi kaynaklara göre 13, kimi tarihçilere göre 16 hanımı oldu. Çerkez soyluları tercih ettiği yazıldı.

Atatürk'ün Emaneti Türk Hava Kurumu

Türk Tayyare Cemiyeti kurulduğunda sadece yerli uçağın yapımı değil, millî silah sanayinin de temeli atıldı. Atatürk’e göre Türk Milleti yüksek karaktere, zekâya, kabiliyete sahipti. Kendi uçağını, tankını ve her türden savaş silah(lar)ını üretebilirdi.

‘Kanser’ Evita Perón’a Şifa Niyetine Mevlit

Ülkesinde gerçekleştirdiği reformlar ve halkına sağladığı sosyal imkânlarla sevildi. Kocası, Juan Perón’a verdiği destek ve darbecilere karşı gösterdiği direniş ile de insanının gönlünde taht kurdu. Eva Perón, dünyaca tanındı.

33’lük Tespih Gibi Tabanca Çeken Fedai

Yakup Cemil Bey, ‘korku’ kelimesini tanıma(z)dı. Düz mantık yürütürdü. Siyasetin ince oyunlarını, gülümserken ayak kaydıran tuzaklarını bilmezdi. Ölümü göze alır, istenileni/emredileni yapardı. Kontrolü müşküldü. Haksızlık(lar) karşısında susmaz, ya sesini yükseltir ya da - daha çok! - piştovunu konuştururdu.

Türkeş, MBK’den Nasıl Tasfiye Edildi?

Atatürk’ün manevi kızı Prof. Dr. Afet İnan’ın Ankara’nın Necatibey Caddesi’ndeki mütevazı evinde ‘14’ler’ tanımlamasıyla siyasi tarihimize geçen grubun kaderi çizildi. CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, CHP Genel Sekreteri İsmail Rüştü Aksal ve MBK’nin 2 etkin üyesinin çok gizli toplantısında ülkenin yakın geleceğini etkileyecek önemli karar alındı.

MOSSAD'ın Suikast Listesindeki Siyasetçi

Yaser Arafat, yaşamı boyunca MOSSAD’ın tehdidi altındaydı. Sayısız suikast girişiminden son anda/kıl payı kurtulabildi. Ama hayatını yitirdikten sonra ortaya çıkan hastane raporu ürperticiydi...

Yeşilçam’ın Küçük Dev Adamı

Hayri Caner, Yeşilçam’ın çok yönlü emekçisiydi. Yazdı, yönetti, rol aldı, kritize etti. Beyaz perdenin her veçhesini derinlemesine tanıdı. Babıâli’de de nefes aldı, ekmek parasını kazandı. Annesinin yardımı, manevi desteği ile hayata tutunmaya çalıştı. Sonrasında hep yokluk, çaresizlik, ümitsizlik ve yılgınlık içinde yaşadı.

MOSSAD'ın Suikast Listesindeki Siyasetçi

Yaser Arafat, yaşamı boyunca MOSSAD’ın tehdidi altındaydı. Sayısız suikast girişiminden son anda/kıl payı kurtulabildi. Ama hayatını yitirdikten sonra ortaya çıkan hastane raporu ürperticiydi...

Kitapsız İlim, Tekçe'siz Film Olmaz

Ahmet Tarık Tekçe, Yeşilçam Sokağı’nda yaşadı, nefes aldı, sinema için terledi ve rızkını temine çalıştı. Bazı yapımcıların sömürüsüne karşın, hakkını isterken bile zorlandı. Paranın değil, beyaz perdenin cazibesine kapıldı.

33’lük Tespih Gibi Tabanca Çeken Fedai

Yakup Cemil Bey, ‘korku’ kelimesini tanıma(z)dı. Düz mantık yürütürdü. Siyasetin ince oyunlarını, gülümserken ayak kaydıran tuzaklarını bilmezdi. Ölümü göze alır, istenileni/emredileni yapardı. Kontrolü müşküldü. Haksızlık(lar) karşısında susmaz, ya sesini yükseltir ya da - daha çok! - piştovunu konuştururdu.

Yeşilçam’ın Küçük Dev Adamı

Hayri Caner, Yeşilçam’ın çok yönlü emekçisiydi. Yazdı, yönetti, rol aldı, kritize etti. Beyaz perdenin her veçhesini derinlemesine tanıdı. Babıâli’de de nefes aldı, ekmek parasını kazandı. Annesinin yardımı, manevi desteği ile hayata tutunmaya çalıştı. Sonrasında hep yokluk, çaresizlik, ümitsizlik ve yılgınlık içinde yaşadı.

MOSSAD'ın Suikast Listesindeki Siyasetçi

Yaser Arafat, yaşamı boyunca MOSSAD’ın tehdidi altındaydı. Sayısız suikast girişiminden son anda/kıl payı kurtulabildi. Ama hayatını yitirdikten sonra ortaya çıkan hastane raporu ürperticiydi...

Kitapsız İlim, Tekçe'siz Film Olmaz

Ahmet Tarık Tekçe, Yeşilçam Sokağı’nda yaşadı, nefes aldı, sinema için terledi ve rızkını temine çalıştı. Bazı yapımcıların sömürüsüne karşın, hakkını isterken bile zorlandı. Paranın değil, beyaz perdenin cazibesine kapıldı.

33’lük Tespih Gibi Tabanca Çeken Fedai

Yakup Cemil Bey, ‘korku’ kelimesini tanıma(z)dı. Düz mantık yürütürdü. Siyasetin ince oyunlarını, gülümserken ayak kaydıran tuzaklarını bilmezdi. Ölümü göze alır, istenileni/emredileni yapardı. Kontrolü müşküldü. Haksızlık(lar) karşısında susmaz, ya sesini yükseltir ya da - daha çok! - piştovunu konuştururdu.

Diğer Türk Tarihi Yazıları

2. Abdülhamit'e Rest Çeken Cariye

2. Abdülhamit, Osmanlı Hanedanı’nın en çok tartışılan, konuşulan ve hakkında yazılan üyesiydi. Eylemleri ile bazen eleştirildi, bazen göklere çıkarıldı. Özel hayatı da merak edildi. Kimi kaynaklara göre 13, kimi tarihçilere göre 16 hanımı oldu. Çerkez soyluları tercih ettiği yazıldı.

‘Devlet Hatun’ Latife Hanım!

Latife Uşşaki Hanım geçmişine ve anılarına saygılıydı. Mustafa Kemal Paşa’ya eşsiz aşkla bağlandı. 2,5 yıl süren evliliği bitince, İstanbul ve İzmir’de yaşadı. Toplantılara katılmadı, görüşme isteklerini reddetti. Paşası ile yaşadığı dönemde çekilen fotoğraflarıyla hatırlanmak istedi.

Atatürk'ün Emaneti Türk Hava Kurumu

Türk Tayyare Cemiyeti kurulduğunda sadece yerli uçağın yapımı değil, millî silah sanayinin de temeli atıldı. Atatürk’e göre Türk Milleti yüksek karaktere, zekâya, kabiliyete sahipti. Kendi uçağını, tankını ve her türden savaş silah(lar)ını üretebilirdi.

Asker Vatan Savundu, Yangın Söndürdü

Osmanlı’da ilk itfaiye teşkilatı 18. asrın başında kuruldu. Yeniçeri Ocağı’na bağlıydı. İstanbul’da ve çevre ormanlarda çıkan yangınları söndürmeye çalıştı. Taşıma su ve ilkel teçhizatla işi zordu.

33’lük Tespih Gibi Tabanca Çeken Fedai

Yakup Cemil Bey, ‘korku’ kelimesini tanıma(z)dı. Düz mantık yürütürdü. Siyasetin ince oyunlarını, gülümserken ayak kaydıran tuzaklarını bilmezdi. Ölümü göze alır, istenileni/emredileni yapardı. Kontrolü müşküldü. Haksızlık(lar) karşısında susmaz, ya sesini yükseltir ya da - daha çok! - piştovunu konuştururdu.

Türkeş, MBK’den Nasıl Tasfiye Edildi?

Atatürk’ün manevi kızı Prof. Dr. Afet İnan’ın Ankara’nın Necatibey Caddesi’ndeki mütevazı evinde ‘14’ler’ tanımlamasıyla siyasi tarihimize geçen grubun kaderi çizildi. CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, CHP Genel Sekreteri İsmail Rüştü Aksal ve MBK’nin 2 etkin üyesinin çok gizli toplantısında ülkenin yakın geleceğini etkileyecek önemli karar alındı.

Osmanlı’nın İçki Tüketimi

1904’de, Osmanlı’nın şarap ihracatı tamı tamına 340 milyon litreydi. Osmanlı; Avrupa’nın en önemli içki üreticileri arasındaydı.